Rzecznik Praw Obywatelskich w sprawie zakładania związków zawodowych doktorantów

Gdańsk, 13 marca 2009

Rada Samorządu Doktorantów
Wydziału Nauk Społecznych
Uniwersytetu Gdańskiego
e-mail: dokwns@ug.gda.pl
pokój A304 budynek WNS

Dr Janusz Kochanowski
Rzecznik Praw Obywatelskich
Al. Solidarności 77,
00-090 Warszawa
e-mail: rzecznik@rpo.gov.pl

ZAPYTANIE

Czy uczestnicy studiów doktoranckich mogą założyć związek zawodowy na uczelni?

Jako organ reprezentujący doktorantów Uniwersytetu Gdańskiego prosimy o podjęcie sprawy dotyczącej możliwości zakładania związków zawodowych przez doktorantów.

W Art. 2 Ustawy o związkach zawodowych doktoranci nie są wymienieni, bo forma studiów doktoranckich wynikającą z wprowadzenia systemu bolońskiego jest elementem nowym na polskich uczelniach. Status nasz jest nieokreślony – nie jesteśmy ani studentami, ani pracownikami. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym wiąże doktorantów quasi stosunkiem pracy, na który składają się:

• Obowiązek odbywania praktyk dydaktycznych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych, zagrożony sankcją w postaci skreślenia z listy doktorantów. Nie może to być więcej niż 90 godzin rocznie (Art. 197 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym).

• Ubezpieczenie zdrowotne opłacane przez uczelnię

• Możliwość wypłacania stypendium doktoranckiego w wysokości nie niższej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta (Art. 200 Prawa o szkolnictwie wyższym).

• Okres odbywania studiów (nie dłuższy niż 4 lata) wlicza się do okresu pracy, jeżeli doktorant uzyska tytuł doktora (Art 198 pkt.3 Prawa o szkolnictwie wyższym).

Uznajemy związki zawodowe za istotny element praw obywatelskich zarówno doktorantów, jak i studentów, dlatego też prosimy o zajęcie się kwestią możliwości uzwiązkowienia obu tych grup.

Z poważaniem

Rzecznik zawiadomił Ministerstwo o planach doktorantów, przekazując tam nasze pytanie:


A oto analiza Ministerstwa, na którą nie mieliśmy czasu i sił zareagować, więc stała się stanowiskiem RPO:

Postulaty

Oto postulaty przygotowane na najbliższe spotkanie Rady Doktorantów:

1. Chcemy wykreślenia "może" z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w punkcie, gdzie mowa o stypendiach (art. 200), a tym samym ustanowienia źródła finansowania tych stypendiów z dotacji budżetowej, czyli niech ministerstwo znajdzie pieniądze na stypendia doktoranckie.

2. Domagamy się odprowadzania składek emerytalnych doktorantom na zasadach podobnych jak odprowadzana jest składka zdrowotna. W sytuacji, gdy ktoś nie pracuje na etacie, to wpada w emerytalną próżnię, a za 40 lat za coś będzie trzeba żyć.

3. Zniesienie opłat za studia, czyli o bezpłatne studia zaoczne + głosowanie w Senacie UG przeciwko wszelkim opłatom (jeżeli dotychczas tak się nie działo)

4. Zobowiązanie przedstawicieli doktorantów oraz Władz Uczelni do występowania na rzecz ustanowienia gwarancji utrzymania bezpłatnej edukacji w Europejskim Obszarze Edukacyjnym (European Educational Space)

5. Upowszechnienie wśród doktorantów informacji o Światowym Tygodniu Działań na rzecz Odzyskania Edukacji oraz zebranie informacji o działaniach na poszczególnych wydziałach.